Hantavirüs enfeksiyonu (Böbrek Sendromlu Kanamalı Ateş veya Kore kanamalı ateşi) kemirgenlerle bulaşan ölümcül bir hastalıktır.
Etken:
Hantaviruslar Bunyaviridae ailesinde yer almaktadır İlk izole edildiği yer olan Güney Kore’ dir. Hantavirusların doğada çok sayıda tipi bulunmaktadır. Bunlardan bir kısmı insanda hastalık oluşturmaktadır. İnsanlarda oluşturduğu hastalık virüsün tipine bağlı olarak 'böbrek yetmezliği ile seyreden ‘Hemorajik Ateş Renal Sendromu (HFRS)’ veya solunum yetmezliği ile seyreden ‘Hantavirüs Pulmoner Sendromu (HPS)’ adları verilen klinik tablolara neden olmaktadır.
Bulaşma Yolu:
Hantavirüs başlıca fare olmak üzere çeşitli kemirgen türleri vasıtasıyla taşınır. Hastalık bu kemirgenlerin dışkısı, idrarı veya salyasıyla çevreye atılmaktadır. Gıdalara bulaşmış virüsün ağız yoluyla alınması veya bu tozların solunum yoluyla vücuda alınır.
Coğrafi Dağılım:
Kemirgenlerde dünya çapında görülmektedir. Virusun yol açtığı böbrek sendromlu kanamalı ateş ( HFRS) daha çok Asya ve Avrupa kıtasında görülürken, hantavirus pulmoner sendrom (HPS)’a neden olan tip daha çok Amerika kıtasında görülmektedir. Dünyada yılda 200.000 vaka bildirimi yapılmaktadır. Komşularımızdan Rusya'nın güney bölgesi ve Balkanlar'da uzun yıllardır görüldüğü bilinen hastalık ülkemizde ilk kez tespit edilmiştir.
Yolcular için Risk
Tüm yolcuların hastalığa yakalanma riski çok az olsa da kemirgenlerin çokça bulunduğu ortamlarda bulunan ve bunlarla temasın olduğu hallerde yolcular risk altındadır.
Belirtiler:
Virüsün alımından 1-5 hafta sonra bulgular görünmeye başlar. Ani başlayan yüksek ateş, üşüme tireme, halsizlik, yaygın adale ağrıları, baş ağrısı, karın ağrısı, bulantı, kusma, ishal gibi şikayetler ortaya çıkmaktadır. Bu şikayetlerin başlamasından kısa bir süre sonra kan trombosit sayısında azalma ve böbrek işlevlerinde bozulma görülmektedir. Öksürük nefes darlığı görülebilir. Hastalık çok hafif şikayetlerle seyredip kendiliğinden iyileşeceği gibi diyaliz gerektiren ciddi böbrek yetmezliğine de sebep olabilir."
Tedavi:
Hantavirus enfeksiyonun aşısı veya spesifik bir tedavisi yoktur. Erken dönemde hastalara, yoğun bakım şartlarında entübasyon ve oksijen tedavisiyle solunum desteği sağlanabilir. Risk grupları: Farelerle temas olasılığı daha yüksek olan çiftçiler, hayvancılıkla uğraşanlar, liman işçileri gibi meslek grupları daha çok risk altındadır.
Hastalığın Seyri:
Damar çeperinin hasar gördüğü viral bir hastalıktır; damar geçirgenliğinin artmasına, hipertansiyona, hemorajik (kanamalı) belirtilere ve şoka sebebiyet verir. HFRS Sendromu’nda Oligüri (idrar miktarında azalma) ile Böbrek Yetmezliği görülmesi karakteristiktir. HPS Sendromunda ise Akciğer Ödemi yüzünden nefes almada zorluklar görülür. Vakaların %15-%50’sinde ölüm görülür.
Korunma:
Hastalığı önlemeye yönelik halen etkili bir aşı yoktur. Endemik bölgelere giden ve kemirgenlerle temasa maruz kalabilecek, mesleği gereği seyahat edenler, kamp yapanlar, gezginler kemirgenleri çadırlarından ve konakladıkları yerlerden uzak tutacak önlemler almalı ve yiyeceklerini kemirgenlerden kaynaklanabilecek herhangi bir bulaşma olmaması için kemirgenlere karşı korumalıdır. Kemirgenlerin yaşadığı ortamlarda çalışanların eldiven ve maske takılması, dezenfektan kullanılması gerekir. Kemirgenlerle ve bu hayvanların ifrazatlarıyla (dışkı, salgı ve idrar gibi) temastan kaçınılmalıdır. Kemiricinin idrar ve dışkısı ile kirlenmiş yüzeyler yüzde 10'luk çamaşır suyu kullanılarak silinmelidir. Riskli yerlere temas sonrasında eller su ve sabunla yıkanmalıdır.