İnternet,bir bilgi paylaşım ağıdır.Bu ağ hemen herkes tarafından kullanılmakta ve kullanıcılar için sınırsız bir erişim mümkün olmaktadır.Her tür bilgiye anında ulaşılabilmektdir.Ancak,internet kullanımının giderek artması,sınırsız,denetimsiz ve yasaksız her tür bilgiye veya kişilere erişim kolaylığı,çok olumlu gelişmelerin yanında bazı önemli ama olumsuz neticelerin doğmasına da sebep olabilmektedir.

Ülkemizde sosyal hayatı etkilemeye başlayan internetin,başta çocuklar ve gençler olmak üzere nüfusun büyük çoğunluğunu etkisi altına aldığı görülmektedir.Aileler,genç ve çocuklarının daha iyi yetişmesi adına bilgisayar ve internet kullanımını eğitim amaçlı desteklemektedir.Fakat,ailelerin bir çoğunun kontrolsüz bilgisayar ve internet kullanımı konusunda yeterince bilinçli olmadıkları görülmektedir.Ebeveynler internetin çocukları için yeni eğitim fırsatları sunan heyecan verici bir dünya olduklarını düşündükleri için ilk başta evde internet bağlantısı olmasına sıcak bakmışlardır.Ancak çoğu ebeveyn,çocuklarının interneti ev ödevleri veya araştırma için değil arkadaşlarıyla anlık ileti gönderip almak,çevrimiçi oyunlar oynamak ya da sohbet odalarında yabancılarla konuşmak için kullandıklarını görmüşlerdir.Bilgi teknolojilerini doğru kullanmaya henüz hazır olmayan çocuklar,karşılaştıkları bilgileri nasıl değerlendireceklerini bilememektedir.Bu durum onların duygu,bilinç ve davranış düzeyinde olumsuz etkiler yapmaktadır.Bilgisayar oyunu,internet gezintileri çocukları,gençleri sosyal hayattan giderek uzaklaştırmaktadır.Evinde kendine ait bilgisayarı olup ta bütün gününü ekran başında geçiren gençler kolay arkadaş edinememektedir.Zamanla asosyal ve problemli bireyler haline gelebilmektedirler.İnternetin sosyal yönden oluşturduğu olumsuzluklar neticesinde toplumdan kişinin yalıtılması,yalnızlık hissi,yakın arkadaş ve akraba ilişkilerinde azalma ve depresyon gibi bazı sonuçlara sebep olduğu araştırmalarla belirlenmiştir.Dolayısıyla bu konuda ailenin denetim ve takibi çok önemli olmaktadır.

İNTERNET BAĞIMLILIĞININ NEDENLERİ NELERDİR?

Bağımlılığı oluşturan;bilgisayar,internet ve sanal dünyanın karşı konulmaz çekiciliğidir.Sosyal bağların azalmasıyla birlikte insanlar iletişimi internet üzerinden kurmaya çalışmakta,sınır tanımadan,özgürce düşüncelerini,duygularını ifade etmekte,kendilerinde göstermek istedikleri özellikleri abartarak gösterebilmektedir.İnternette istenilen her an bütün bilgilere,kişilere,oyunlara sınır ve yasak tanımadan kolay ulaşılması,her tür alışverişin internet üzerinden yapılması interneti çekici kılan özelliklerden bazılarıdır.

İnternetin eğlence amacıyla kullanımında önemli risk faktörlerinden birisi de pornografik materyallere sınırsız ve denetimsiz ulaşımın mümkün olmasıdır.Erken yaşlarda pornografik görüntülere maruz kalmak,çocukların duygusal ve cinsel gelişimini olumsuz yönde etkileyebilir.Kontrolsüz bir şekilde internette dolaşan çocuğun karşısına pornografi yanında uyuşturucu,alkol,hırsızlık,kumar,sapkın inanışlar veya yasadışı örgütlere ait siteler çıkabilmektedir.Özellikle 16 yaşın altındaki çocuklar henüz olgunlaşmadıkları için kolay etkilenebilmektedirler.

Uzmanlar,bilgisayarın insan vücuduna fiziksel ve psikolojik ne tür olumsuz etkiler yaptığının halen araştırma konusu olduğunu belirtmekle birlikte,uzun süre bilgisayar karşısında zaman geçirmenin özellikle gelişim çağındaki çocuklarda duruş ve oturuş pozisyonlarına bağlı olarak iskelet-kas sisteminde hasarlara,görme problemlerine,elektromanyetik radyasyon problemlerine,yaratıcı ve zihinsel gelişim risklerine,dil becerilerinde gerilemeye,okumaya dayalı akademik başarıda düşmeye neden olabildiğini belirtmektedirler.(Arş.Gör.Nursel YALÇIN Gazi Üni).Bu durumda ailenin denetimi çok önemli olmaktadır.Çocuklara doğru kuralları öğretmek başta anne-babaya düşmektedir.

ANNE-BABALARIN ALACAĞI ÖNLEMLER

-Çocuklarıyla birlikte internet kullanım saatleri,girilecek siteler listesi oluşturmak,

-Bilgisayarı açık bir alanda,çocukların yatak odalarının dışında tutmak

-Çocuklarla çevrimiçi arkadaşları ve etkinlikleri hakkında konuşmak,

-Tanımadıkları kişilere mail adresi,sohbet odası.. adresi vermemeleri konusunda uyarmak,

-İnternet filtrelerini araştırmak,

-Çocuklarının hangi sohbet odalarını ziyaret ettiğini ve çevrimiçi ortamda kimlerle konuştuğunu öğrenmek.Onları izlenen sohbet odalarını kullanmaya teşvik etmek,genel sohbet odalarında kalmalarını sağlamak,

-Çevrimiçi ortamda edindikleri arkadaşlarla asla gerçek yaşamda buluşmayı kabul etmemelerini sağlamak,

-Anlık iletilerde,kayıt formu ya da çevrimiçi yarışmalara girmek için izniniz olmaksızın asla kişisel bilgi vermemeleri gerektiğini öğretmek,

-İzniniz olmaksızın program,dosya ya da müzik yüklememeyi öğretmek,

-Çocuklarla pornografi hakkında konuşmak ve onları sağlık ve cinsellikle ilgili bilgilendirmek,

-Çocukların sık ziyaret ettiği Web sitelerini öğrenmek,saldırgan içerik taşıyan siteleri ziyaret etmemelerini,kişisel bilgi ve fotoğraflarını kimseye iletmemelerini sağlamak,

-Çocuklara sorumlu ahlaki çevrimiçi davranışları öğretmek.İnterneti dedikodu yaymak,tacizde bulunmak ya da tehdit amaçlı kullanmamalarını anlatmak.

-Bilgisayar oyunları çocuğun yaramazlık yapmaması,kendilerini rahatsız etmemesi amaçlı kullandırılmamalıdır.Bilgisayar oyunları çocuk bakıcısı değildir.

-Çocuğa boş zaman etkinlikleri kazandırılmalı,arkadaşlarıyla yüz yüze görüşmeye teşvik edilmeli, spora yönlendirilmelidir.

HAZIRLAYAN:
Birkan BUZOL
Ruh Sağlığı Şube Müd.