Kardeş olarak dünyaya gelse bile, hayatlarının başlangıcında her çocuk, tek çocuktur. Doğumuyla anne ve babasının biriciği olan bir çocuk tahtını paylaşmaya hazır olamayabilir. Kardeşinin doğumu bir çocuk için travmatik olabilir. Kardeş sendromu olarak ifade edilen süreci atlatmak konusunda çocuğunuza yardımcı olabilir, çocuğunuzun bu süreçten zarar görmeden çıkmasını sağlayabilirisiniz. Siz hazır olabilirisiniz ama çocuğunuz yeni bir kardeşe hazır mı?

Her çocuk anne babasının biriciği olmayı ister. Krallığını terk etmek istemeyen, ebeveynlerinin ilgisinin azalmasından korkan bir çocuk huzursuz, hırçın ve kırılgan olabilir. Kardeş doğumu her halükarda annenin kucağındaki o büyülü yerin, krallığın terk edilmesidir. Çünkü oraya yeni bir talip çıkmıştır. Yeni doğanın fiziksel bağımlılığı nedeniyle anne de o yeri yeni doğana açmıştır. Henüz bağımlılık ihtiyacı karşılanmamış bir çocuk için bu yeri yeni doğan kardeşe devretmek her zaman zorlayıcı ve sersemleticidir. Çocuğunuzun bu önemli değişiklikten etkilenmemesini ve hiç kıskançlık hissetmemesini beklemek de çok uygun bir tavır olmaz. Kıskançlık çok doğal bir duygudur. Çocuğunuzun sizi paylaşmak istememesi, bu süreçte zorlanması ve desteğe gereksinim duyması normal bir gelişimin parçasıdır

Çocuk sahibi olma kararı ilk çocukta olduğu gibi anne babanın ortak kararı ve isteği ile alınabilecek bir karardır. Ortak bir karar olması gerektiği halde en büyük sorumluluk ve söz hakkı yine de daha çok annede olacaktır. Annenin bu bakımı ve ilgiyi vereceği yeni bir canlı için, fiziksel ve duygusal açıdan hazırlığı çok önemlidir. Babanın da bu sorumluluğu paylaşması gerektiğini unutmadan yeni bir çocuk sahibi olmaya dahil olması gerekir. İlk çocukta olduğu gibi, ikinci çocukta da duygusal olarak eşi tarafından desteklenmeyen bir anne, “yeterli annelik” konumunda çok zorlanacaktır. Yeni bir insan yavrusunun dünyaya getirilmesi gibi bir kararda, böyle bir sorumluluk bir çocuğa verilmemelidir. Çocuğunuz 6-7 yaşında olsa bile, konumu gereği böylesi bir kararın sorumluluğu çocuğa taşıtılmamalıdır.


Yeni Bebeğe Hazırlık

Yeni doğacak bebeğe çocuğunuzu hazırlama gebelik döneminden itibaren başlamalıdır. Eğer bebeğin doğumunu ve zamanlamasını planlarsanız, çocuğunuzun uyum sürecini kolaylaştırırsınız. Çocuklar yaşanan değişikliklerden daha kolay ve daha hızlı etkilenirler. Bu yüzden böyle önemli bir kararı alırken, çocuğunuzun hayatında karmaşıklığın olmadığı zamanları seçmelisiniz. Örneğin; çocuğun okula başlama zamanı ile kardeşin gelişini aynı zamanlara denk getirmemek, onu rahatlatabilir.

* Gebeliğiniz ailenin diğer bireyleriyle sohbet konusu haline geldiğinde çocuğunuza yeni bebekten söz edebilirsiniz. Bunun için seçeceğiniz dil ve sergileyeceğiniz tavır yine ailenizi ilgilendiren diğer önemli konuları bildirirken takındığınız tavır ve dil ile benzerlik taşımalıdır. Onay beklediğinizi belli edercesine veya af dilercesine değil, mübalağa etmeden veya sıradanlaştırmadan aktarabilmek, paylaşabilmek önemlidir.

* Bunların gözetilmesi halinde bile büyük kardeşin aldığı bu haber tabii ki şaşkınlık yaşatacaktır. Bunun için seçeceğiniz örnekler ya da vaatleriniz, sizin çocuğunuzla olan ilişkinizi hayal kırıklığına uğratacak, süslemeli hayalci senaryolaştırmalardan uzak olmalıdır.

* Gebeliğiniz esnasında doktor kontrollerine çocuğunuzu götürmek ve karnınız büyüdükçe dokunmasına izin vermek, kardeşe hazırlık için, kardeşini kendi dünyasında tasarımlandırması ve psikolojik hazırlığı için yararlı olacaktır.

* Çocuğunuzu, yeni doğacak bebeğin ihtiyaç duyacağı bakım ve ilgiye hazırlamak için, kendi çocukluğunuzdan ya da çocuğunuzun bebekliğinden yapacağınız paylaşımlar kendisini hazırlaması için katkı sağlayacaktır. Bununla ilgili fotoğraflar ya da varsa video çekimlerinden yararlanılarak bu hazırlık pekiştirilebilir.

Bebeğinizin doğumu sonrası, günlük yaşamınızda büyük çocuğunuzun psikolojisini etkileyecek şekilde yanlış davranışlar göstermemelisiniz.

-Büyük çocuğunuz kıskanmasın diye aşırı hoşgörülü davranmayın.

-Tavizkar olmayın.

-Büyük çocuğunuzu sürekli övüp, küçüğü büyüğe kötüler gibi sözler etmeyin.

-Küçük çocuğunuzu sürekli korumaya çalışmayın.

Yeni doğanın Bakımı

Yeni doğan bebeğiniz eve geldikten sonra, onun nazik fiziksel yapısından dolayı, çocuğunuzu ondan uzak tutma ya da sakınma çabanız, çocuğunuzun kardeşinin varlığına hiddet duymasına ve dışlanmışlık duygusunu daha yoğun olarak yaşamasına neden olacaktır. Kardeşinin bakımında onun da katkıda bulunmasına olanak tanımak ve ona dokunmasına izin vermek daha iyi sonuçlar doğuracaktır.

Kardeşini Seviyor Musun?

Özellikle yeni doğan bebeği görmek için eve gelen konuklarınızın, çocuğunuza yöneltebileceği “kardeşin olduğuna seviniyor musun?” ya da “seviyorsun değil mi kardeşini?” gibi sorularda, gerekirse soru sorulmasını önlemek ya da verilecek cevaplarda çocuğunuzun yanında olmak, çocuğunuzun yeni doğan kardeşiyle ilgili karmaşık duyguların yaratabileceği yükü hafifletecektir. Ebeveyn olarak, büyük kardeşi yeni doğan bebeğe hazırlama düşüncenizin kaynağı, kıskançlık gibi her bireyi yapılandıran, hayatın bir parçası olan doğal bir olgudan korumaksa nafile. Yeter ki, annenin yüzünde sevilmenin ve yalnızca var olarak ona eşi olmayan bir zevk sağlamış olmanın işaretlerinin arandığı ilk 2,5 -3 yılı, kardeş doğumundan önce büyük kardeşe sağlayın. Yoksa rekabet, yarışma duygusu, dışlanmışlık korkusu, daha az sevilme kaygısı, emin olun tek çocukken de yaşanabilecek duygulardır.